Ngày 17/10/2025, Học viện Quản trị HRD Academy và Base.vn đã tổ chức thành công Webinar đầu tiên: “Dẫn dắt dự án cải tiến Kaizen & Chuyển đổi hệ thống Nhân sự/Sản xuất hướng tới Vận hành Xuất sắc” trong chuỗi sự kiện chuyên sâu Lean Factory Leadership. Sự kiện khẳng định rằng "Những cách làm cũ không mở ra cánh cửa mới".
Bài viết này tổng kết lại những điểm nhấn chuyên môn quan trọng nhất, giúp lãnh đạo và chuyên gia L&D/HR hiểu rõ vai trò chiến lược của Kaizen trong việc nâng cao hiệu suất và xây dựng văn hóa cải tiến.
1. Kaizen: Triết lý Cải tiến Liên tục và Tầm nhìn Chiến lược
Kaizen (改善) có nghĩa là "cải tiến liên tục" trong tiếng Nhật. Triết lý này cho rằng: "Cách sống của chúng ta – dù là trong công việc, trong đời sống xã hội hay trong gia đình, đều xứng đáng được cải tiến liên tục". Đây là triết lý tập trung vào sự tích lũy các thay đổi nhỏ, thường xuyên thành kết quả lớn. Kaizen không chỉ là công cụ mà còn là một trạng thái tư duy, khuyến khích mọi người:
- Xác định vấn đề và giải quyết vấn đề.
- Thay đổi chuẩn để đảm bảo vấn đề được giải quyết tận gốc.
05 Đặc điểm cốt lõi của Kaizen được nhấn mạnh:
- Là quá trình cải tiến liên tục nơi làm việc.
- Tập trung nâng cao năng suất và thỏa mãn yêu cầu khách hàng thông qua giảm lãng phí.
- Triển khai dựa trên sự tham gia nhiệt tình của mọi thành viên với sự cam kết mạnh mẽ của lãnh đạo.
- Nhấn mạnh hoạt động nhóm.
- Thu thập và phân tích dữ liệu là công cụ hữu hiệu.
Mối liên hệ Kaizen, Lean và Operational Excellence
Kaizen là một trong những công cụ phát triển từ những năm 1950s và là thành phần cốt lõi của Hệ thống Sản xuất Toyota (TPS) và sau này là Lean.
- Hệ thống Lean hướng đến việc chuyển từ một hệ thống bị gián đoan và cản trở sang một hệ thống (dòng) được diễn ra trôi chảy.
- Kaizen là công cụ hàng ngày để tạo nên dòng chảy tinh gọn (Lean) đó.
- Operational Excellence (Vận hành Xuất sắc) là mục tiêu chiến lược, nơi Kaizen tạo ra văn hóa cải tiến bền vững để đạt được lợi thế cạnh tranh về Năng suất, Chất lượng, Giá và Dịch vụ.
2. Chiến lược Cạnh tranh: Năng suất và Vốn con người
Webinar phân tích rõ nét rằng lợi thế cạnh tranh của các quốc gia là Năng suất.
Cạnh tranh bằng Năng suất và Giảm Chi phí
- Năng suất phải dựa trên việc mang lại giá trị cho khách hàng (value-added).
- Nâng cao năng suất cần nhấn mạnh vào giảm lãng phí (waste).
- Trong cạnh tranh hiện nay, doanh nghiệp chuyển từ công thức: Giá bán = Giá thành + Lợi nhuận (Trước) sang công thức: Lợi nhuận = Giá bán – Giảm Phí (Nay).
Vốn Con người là lợi thế khác biệt
Kaizen coi nhân sự là nguồn vốn trí thức. Lợi thế cạnh tranh cuối cùng thuộc về Vốn Con Người (Human Capital), bao gồm: Kiến thức, Sáng tạo, Khả năng, Kỹ năng, Giáo dục, Đào tạo, Kinh nghiệm, Trí tuệ và Phán đoán.
3. Vai trò của HR/L&D: Từ Nguồn lực sang Chiến lược Đẩy HR lên cấp độ Chiến lược Vốn Con Người
Các bước Xây dựng Văn hóa cải tiến liên tục
Đối với các Anh Chị CEO, HRD, L&D, việc triển khai Kaizen nên bắt đầu từ việc kiến tạo văn hóa cải tiến. Các bước cốt lõi bao gồm:
- Cam kết và Truyền thông: Lãnh đạo phải thể hiện cam kết tuyệt đối, biến Kaizen thành giá trị cốt lõi.
- Đào tạo Tư duy: Cung cấp đào tạo về Kaizen, 5S, và Chu trình PDCA cho toàn bộ nhân viên, bắt đầu từ cấp quản lý.
- Xây dựng Cơ chế Ghi nhận: Tạo ra các quy trình đề xuất, đánh giá, và khen thưởng ý tưởng cải tiến (Khen thưởng quá trình thay vì chỉ kết quả).
- Tích hợp vào Hệ thống: Đưa tinh thần Kaizen vào Khung năng lực, tiêu chí tuyển dụng và quy trình làm việc chuẩn (SOP).
Nếu coi con người là nguồn vốn của tổ chức, thì Chiến lược Vốn Con Người phải được tích hợp với Chiến lược Kinh doanh
Kaizen là đòn bẩy để bộ phận Nhân sự chuyển vai trò từ Hành chính nhân sự lên cấp độ Quản lý Nguồn Nhân Lực và cuối cùng là Vốn Con Người.
Áp dụng Kaizen một cách hệ thống giúp doanh nghiệp đáp ứng các nhu cầu bậc cao của nhân viên theo Tháp Maslow:
- Kaizen tạo điều kiện để nhân viên muốn sáng tạo, được thể hiện khả năng – đáp ứng nhu cầu Tự thể hiện bản thân (Self-Actualization).
- Triển khai Kaizen thành công giúp nhân viên được tôn trọng, tin tưởng và được công nhận là thành đạt (Esteem). Điều này giúp HR chuyển vai trò từ Hành chính nhân sự lên cấp độ Chiến lược Vốn Con Người.
Hành trình hướng tới vận hành xuất sắc đòi hỏi một sự chuyển đổi văn hóa. Bắt đầu từ những cải tiến nhỏ nhất theo triết lý Kaizen, áp dụng chu trình PDCA có kỷ luật, và tập trung phát triển vốn con người, doanh nghiệp sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững trong tương lai.
🔥 Bạn đã sẵn sàng Dẫn dắt dự án cải tiến Kaizen? Khám phá bí quyết nâng cao năng lực đội ngũ nhà máy và đăng ký các chương trình đào tạo chuyên sâu về Lean/Kaizen của HRD Academy tại đây!
https://hrd.com.vn/quantrisanxuathieuqua
https://hrd.com.vn/phat-trien-nang-luc-to-truong-san-xuat-chuyen-nghiep
https://hrd.com.vn/fotl-to-truong-san-xuat-chuyen-nghiep
https://hrd.com.vn/to-truong-quan-ly-san-xuat-chuyen-nghiep-sedo-vinako